Vijf jaar na de invoering van de oorspronkelijke wetgeving voor zelfverbruik van zonnepanelen in Spanje, zijn er veel ontwikkelingen geweest die invloed hebben gehad op deze sector. Het Spaanse Ministerie van Ecologische Transitie heeft recent aangekondigd dat ze bezig zijn met een grote herziening van de wetgeving rondom “autoconsumo”. Deze aanpassing is ingegeven door een afname in de installatie van zonnepanelen en een toename in de vraag naar collectief zelfverbruik.
Met de recente veranderingen op de energiemarkt is het essentieel om de bestaande regels voor zelfverbruik te evalueren en te vernieuwen. De nieuwe wetgeving zal zich niet alleen richten op individuele gebruikers, maar legt de nadruk op collectief zelfverbruik. Dit biedt kansen, maar vraagt ook om het overwinnen van nieuwe uitdagingen.
Het is belangrijk te realiseren dat de huidige wetgeving is opgesteld in een totaal andere context dan waarin we ons nu bevinden. De energieprijzen zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen, mede door geopolitieke spanningen, zoals de Russische invasie van Oekraïne. Deze stijgende kosten hebben zowel bedrijven als huishoudens ertoe gebracht om naar alternatieve energiebronnen te zoeken. Zelfverbruik van zonnepanelen speelt hierbij een cruciale rol, aangezien het helpt om de energiekosten te drukken.
In 2021 werden de eerste richtlijnen vastgesteld voor het geïnstalleerde vermogen van kleine installaties. Er werden twee scenario’s gepresenteerd: een standaard scenario van 9 gigawatt in 2030, en een ambitieus scenario van 14 GW. Aan het einde van 2023 was er ongeveer 7 GW aan zelfverbruik geïnstalleerd, wat slechts de helft is van het meest optimistische scenario. Al in 2022 had het ministerie de prognoses bijgesteld naar 19 GW voor 2030.
In 2022 leek het doel haalbaar, maar in 2023 begonnen de eerste waarschuwingssignalen zichtbaar te worden. Het zelfverbruik daalde met 32% ten opzichte van het recordjaar 2022, grotendeels door de stabilisatie van de energieprijzen en het beëindigen van diverse subsidieregelingen. In twee jaar tijd had de overheid 2 miljard euro aan Europese fondsen ingezet om de sector te ondersteunen.
De perceptie van individueel energieverbruik is sinds 2018 en 2019, toen de huidige regelgeving werd ingevoerd, aanzienlijk veranderd. Daarom ziet het ministerie de noodzaak van een update van de wet, met specifieke aandacht voor het stimuleren van collectief zelfverbruik, zoals via energiecoöperaties en -communes.